Trong quá trình hoàn thiện nhà ở, rất nhiều người chỉ quan tâm đến màu sơn mà vô tình bỏ qua một công đoạn quan trọng quyết định đến độ mịn, độ bền và vẻ đẹp lâu dài của bề mặt tường. Vậy bả tường là gì, vì sao nó thường được ví như “lớp áo phấn” của ngôi nhà và có thực sự cần thiết trong mọi công trình hay không? Dưới góc nhìn thực tế từ hơn 10 năm kinh nghiệm thi công của SalaCons, bả tường không chỉ là bước làm đẹp mà còn là yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ lớp sơn và chất lượng không gian sống.
Bả tường là gì?
Bả tường là bước hoàn thiện trung gian trong quá trình xây dựng và hoàn thiện nhà ở, được thực hiện sau khi trát tường và trước khi sơn nước. Công đoạn này sử dụng bột bả tường pha với nước theo tỷ lệ tiêu chuẩn, sau đó trét một hoặc hai lớp mỏng lên bề mặt tường nhằm làm phẳng các vết lồi lõm, che kín lỗ rỗ, vết nứt nhỏ và tạo độ mịn đồng đều.
Nhờ lớp bả tường, bề mặt tường trở nên nhẵn, sơn dễ bám, màu sơn lên đều và đẹp hơn, đồng thời hạn chế bong tróc, nứt nẻ trong quá trình sử dụng. Đây là bước quan trọng giúp nâng cao tính thẩm mỹ, độ bền và chất lượng hoàn thiện của công trình, đặc biệt với các không gian yêu cầu cao về hình thức như nhà ở, căn hộ hay công trình dân dụng.
Phân loại bột bả tường
Phân loại bả tường thường dựa trên vị trí thi công, thành phần cấu tạo và đặc tính kỹ thuật nhằm đảm bảo bề mặt tường đạt độ phẳng, độ bền và khả năng bảo vệ phù hợp với từng điều kiện sử dụng. Trong thực tế, cách phân loại theo khu vực sử dụng là phổ biến nhất vì ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và hiệu quả của thi công bả tường.
Phân loại theo vị trí thi công
Bột bả nội thất được dùng cho tường và trần trong nhà. Loại này có kết cấu mịn, dễ trét, dễ xả nhám và khô nhanh, giúp bề mặt tường phẳng đẹp, phù hợp cho các không gian sinh hoạt thông thường. Tuy nhiên, khả năng chịu ẩm và thời tiết của bột nội thất không cao nên không phù hợp với khu vực thường xuyên tiếp xúc nước hoặc ngoài trời.
Ngược lại, bột bả ngoại thất được thiết kế để sử dụng cho mặt tiền, tường ngoài. Loại này có khả năng chống thấm tường Quảng Ngãi, chống rêu mốc và chịu được nắng mưa, nhiệt độ thay đổi, giúp hạn chế bong tróc, nứt nẻ trong thời gian dài.
Phân loại theo thành phần và đặc tính
Bột bả thông thường là loại phổ biến nhất, chỉ cần trộn với nước theo tỷ lệ hướng dẫn, dễ thi công và phù hợp với nhiều bề mặt tường xây cơ bản.
- Matit dẻo (bột bả gốc xi măng) có độ cứng và độ bám dính cao, thường được dùng cho các công trình yêu cầu chất lượng hoàn thiện cao hoặc bề mặt sơn trang trí đặc biệt như sơn giả đá.
- Bột trét thạch cao được sử dụng riêng cho tường và trần thạch cao, giúp tăng độ liên kết và hạn chế nứt mối nối.
- Ngoài ra, bột trét acrylic với thành phần polymer có độ đàn hồi và khả năng chống nước tốt, thường áp dụng cho khu vực ngoài trời hoặc môi trường khắc nghiệt.
Việc lựa chọn đúng loại bột bả không chỉ giúp bề mặt tường đẹp hơn mà còn góp phần kéo dài tuổi thọ lớp sơn và toàn bộ công trình.
Tầm quan trọng của bả tường
Vai trò của bả tường thể hiện rõ trong cả thẩm mỹ lẫn độ bền công trình. Bả tường, hay trét bột matit, không chỉ là bước “làm đẹp” bề mặt mà còn là lớp nền quyết định hiệu quả của toàn bộ hệ sơn hoàn thiện.
Trước hết, bả tường giúp xử lý triệt để các khuyết điểm như lỗ rỗ, vết nứt nhỏ hay bề mặt gồ ghề sau khi trát vữa, tạo nên lớp nền phẳng mịn. Nhờ đó, màu sơn lên đều, sắc nét và mang lại cảm giác sạch sẽ, cao cấp cho không gian.
Bên cạnh đó, bả tường còn giúp tăng độ bám dính cho sơn. Lớp bả đóng vai trò trung gian liên kết giữa tường và sơn, hạn chế bong tróc, phồng rộp hay nứt nẻ trong điều kiện khí hậu nóng ẩm.
Ngoài yếu tố thẩm mỹ, bả tường còn giúp tiết kiệm chi phí sơn do giảm độ hút sơn của bề mặt tường. Đồng thời, lớp bả cũng hỗ trợ chống thấm, hạn chế ẩm mốc và giúp việc bảo trì, sơn sửa nhà Quảng Ngãi về sau trở nên dễ dàng hơn.
Quy trình thi công bả tường chuẩn kỹ thuật
Chuẩn bị bề mặt (quyết định ~70% chất lượng)
Đây là bước quan trọng nhất trong thi công bả tường, ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền và tính thẩm mỹ của lớp hoàn thiện. Bề mặt tường cần được làm sạch hoàn toàn bụi bẩn, mảng vữa yếu, rêu mốc hoặc lớp sơn cũ bong tróc. Với tường mới trát, cần đảm bảo thời gian khô tự nhiên từ 7–14 ngày trước khi tiến hành bả.
Trộn bột bả đúng tỷ lệ
Bột bả cần được trộn với nước sạch theo đúng tỷ lệ của nhà sản xuất. Hỗn hợp phải đạt độ dẻo vừa phải, không vón cục, giúp quá trình bả diễn ra thuận lợi và đảm bảo cường độ sau khi khô.
Bả lớp 1 (bả mồi)
Lớp bả mồi có tác dụng lấp đầy lỗ rỗ, vết nứt nhỏ và tạo mặt phẳng cơ bản. Khi thi công, cần bả lớp mỏng, đều tay, tránh bả quá dày để hạn chế nứt và bong tróc.
Bả lớp 2 (bả hoàn thiện)
Lớp bả hoàn thiện quyết định trực tiếp đến độ phẳng và thẩm mỹ của bề mặt. Người thợ cần bả đều, liên tục và kiểm soát tốt ánh sáng phản chiếu để phát hiện sớm các điểm chưa phẳng.
Xả nhám – làm phẳng
Sau khi lớp bả khô hoàn toàn, tiến hành xả nhám để loại bỏ vết gợn và làm mịn bề mặt trước khi sơn. Đây là bước quan trọng giúp lớp sơn phủ đạt hiệu quả cao nhất.
Vệ sinh – nghiệm thu – sơn
Bề mặt sau xả nhám cần được vệ sinh sạch bụi bột, kiểm tra lại toàn bộ và xử lý các lỗi nhỏ trước khi sơn lót và sơn phủ hoàn thiện.
Nên bả tường hay sơn trực tiếp?
Việc nên bả tường hay sơn trực tiếp phụ thuộc vào mục tiêu sử dụng, yêu cầu thẩm mỹ và ngân sách của từng công trình. Sơn bả phù hợp khi ưu tiên bề mặt tường phẳng mịn, màu sơn lên đều và cảm giác hoàn thiện cao cấp, đặc biệt với phòng khách, phòng ngủ hoặc nhà ở lâu dài. Trong khi đó, sơn trực tiếp kết hợp sơn lót lại phù hợp với công trình phụ, nhà xưởng hoặc khu vực không yêu cầu cao về thẩm mỹ, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian thi công.
Giải pháp tối ưu thường là kết hợp linh hoạt: bả tường cho không gian quan trọng bên trong nhà và sơn trực tiếp cho khu vực ngoài trời hoặc khu phụ. Dù lựa chọn phương án nào, chất lượng vật liệu và kỹ thuật thi công vẫn là yếu tố quyết định độ bền và hiệu quả sử dụng lâu dài.
Lỗi thường gặp và cách khắc phục khi thi công sơn bả tường
Trong quá trình thi công bả tường, nếu không tuân thủ đúng kỹ thuật và điều kiện thi công, bề mặt tường rất dễ phát sinh lỗi, ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ và độ bền công trình.
Dưới đây là những lỗi thường gặp cùng nguyên nhân và cách xử lý phù hợp.
Bong tróc, phồng rộp bề mặt sơn là lỗi phổ biến nhất khi thi công bả tường. Nguyên nhân thường do tường còn ẩm, chưa đủ thời gian khô sau khi trát, bề mặt bám bụi hoặc khu vực tường bị thấm nước từ bên ngoài. Để khắc phục, cần cạo bỏ toàn bộ lớp sơn và bả tường bị hỏng, làm sạch bề mặt, xử lý chống thấm nếu cần và chỉ thi công lại khi độ ẩm tường đạt yêu cầu, sau đó lăn sơn lót trước khi sơn phủ.
Bột bả bị nứt, rỗ hoặc sần sùi thường xuất phát từ việc pha bột sai tỷ lệ, trộn không đều hoặc bả quá dày trong một lần. Lớp bả dày dễ co ngót khi khô, gây nứt chân chim. Giải pháp là trộn bột bằng máy khuấy, bả từng lớp mỏng, xả nhám kỹ và sử dụng đúng loại vật liệu dựa theo phân loại bả tường cho từng khu vực trong nhà hay ngoài trời.
Sơn không đều màu, loang lổ xảy ra khi bỏ qua lớp sơn lót, lăn sơn không đều tay hoặc dặm vá cục bộ. Cách xử lý tốt nhất là lăn lại toàn bộ mảng tường, đảm bảo thi công liên tục, đủ số lớp và dùng cùng một loại sơn, đặc biệt là sau khi hoàn thiện công đoạn bả tường.
Bề mặt tường thô, không phẳng thường do xả nhám sơ sài hoặc thiếu kiểm tra ánh sáng trong quá trình thi công bả tường. Khi khắc phục, nên dùng đèn chiếu ngang để phát hiện điểm lồi lõm, sau đó xả nhám lại cho phẳng đều trước khi sơn.
Ngoài ra, các lỗi như bột bả vón cục, hạt sạn, sơn lem khuôn cửa hay rơi vãi xuống sàn chủ yếu do khâu chuẩn bị kém. Việc che chắn kỹ, sử dụng nước sạch, bột mới và tuân thủ đúng quy trình thi công sẽ giúp hạn chế tối đa những sự cố này, đảm bảo bề mặt tường bền đẹp lâu dài và phát huy đúng vai trò của bả tường trong hoàn thiện công trình, xây nhà trọn gói Quảng Ngãi.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu sau khi bả có thể sơn?
Sau khi bả tường xong, thời gian chờ sơn phụ thuộc vào độ dày lớp bả, loại bột bả sử dụng và điều kiện thời tiết. Thông thường, mỗi lớp bả cần khoảng 4–6 giờ để khô bề mặt và từ 12–24 giờ để khô hoàn toàn. Sau khi hoàn tất xả nhám và vệ sinh, nên chờ ít nhất 24 giờ trước khi sơn lót để bề mặt ổn định, tránh hiện tượng bong tróc hoặc loang màu. Với môi trường ẩm hoặc thời tiết mưa, thời gian chờ có thể kéo dài hơn, và cần đảm bảo tường thật khô trước khi sơn.
Dùng bột bả nội thất cho ngoài trời có được không?
Bột bả nội thất không được khuyến khích sử dụng cho khu vực ngoài trời. Loại bột này được thiết kế cho môi trường khô ráo, ổn định, nên khả năng chống nước, chống nắng và chịu thời tiết kém. Nếu dùng ngoài trời, lớp bả rất dễ bị thấm nước, nứt nẻ và bong tróc sau một thời gian ngắn.
Với tường ngoại thất, cần sử dụng bột bả chuyên dụng ngoài trời theo đúng phân loại bả tường, có khả năng chống thấm, chống rêu mốc và độ bám dính cao để đảm bảo độ bền và tuổi thọ công trình. Trong trường hợp phân vân nên bả tường hay sơn trực tiếp, khu vực ngoài trời thường ưu tiên giải pháp phù hợp với điều kiện thời tiết để đạt hiệu quả lâu dài.
Hiểu đúng bả tường là gì sẽ giúp gia chủ tránh được nhiều sai lầm tốn kém trong quá trình xây dựng và hoàn thiện nhà. Bả tường không phải lúc nào cũng bắt buộc, nhưng nếu được thi công đúng kỹ thuật, đúng vật liệu và đúng vị trí sử dụng, nó sẽ mang lại bề mặt tường phẳng mịn, thẩm mỹ cao và giảm đáng kể chi phí bảo trì về sau. Với kinh nghiệm thực tế qua hàng trăm công trình lớn nhỏ, SalaCons luôn khuyến nghị lựa chọn giải pháp bả tường phù hợp với mục đích sử dụng, điều kiện môi trường và ngân sách, thay vì làm theo thói quen hay trào lưu. Một lớp bả đúng nghĩa không chỉ đẹp lúc bàn giao, mà còn bền vững theo năm tháng.
